Վակաժի գործնական մեթոդը

Նիկոլո Վակաժը կամ Վակայը (1790 — 1848) իտալացի կոմպոզիտոր էր և երգեցողության ուսուցիչ:  1832-ին նա գրում է իր Metodo pratico de canto (Գործնական երգեցողական մեթոդ) գործը: Այս գործը ցայսօր էլ շարունակում է մնալ շատ տարածված տարբեր շրջանակներում:

Ինչպես Վակայն ինքն է գրում, մեթոդը հատկապես օգտակար է սիրողական երաժիշտների համար, ովքեր չեն սիրում մոնոտոն վարժություններ կատարել երկար ժամանակ, սակայն ցանկանում են կատարելագործել իրենց երաժշտական կարողությունները: Ինչևէ, նա նաև նշում է, որ աշխատությունն օգտակար կլինի ցանկացած երաժշտի՝ անկախ նրա գիտելիքների մակարդակից:

vaccaj

Գիրքը թարգմանվել է անգլերեն, և գրքի հետ հասանելի է նաև ձայնային գրադարան:

Յուրաքանչյուր վարժության հետ միասին հեղինակը տալիս է նկարագրություն և ցուցումներ առ վարժությունների ճիշտ կատարում:

Հասանելի են գրքի տարբեր հրատարակություններ, որոնց վերահրատարակող մասնագետները Վակայի մեկնաբանություններից զատ ավելացնում են սեփական մեկնաբանությունները:

Օրինակ Մարկ Պրոբերտն իր տարբերակում նշում է. «Իմ նպատակն է Սինյոր Վակաժի մանկավարժական աշխատությունը դարձնել հասանելի բոլոր նրանց համար, ովքեր կցանկանան այն գործածել»:

ՎԱՐԺՈՒԹՅՈՒՆ ԱՌԱՋԻՆ. Գամմա

(իտալերեն՝ La Scala)

 

Վակայը գրում է. «Այս առաջին դասի համար վանկերը բաժանված են անսովոր ձևով, որպեսզի հնարավորինս փոխանցեն այն գաղափարը, թե ինչպես է պետք արտասանել երգելու ընթացքում. ինչպես շահարկել մեկ կամ ավել նոտաների երկարությունը՝ օգտագործելով ձայնավորները, բաղաձայնները կապելով հաջորդիվ եկող ձայնավորին: Սա ուսանողին նաև կօգնի սովորել երգել լեգատո (կապակցված ձևով), մի բան, որը հեշտությամբ հնարավոր չէ սովորել, այլ՝ լավ ուսուցչի կողմից տրվող ձայնային օրինակներին հետևելով»:

Սովորաբար վանկերն այսպես են բաժանվում. Man-ca sol-le-ci-ta, Վակայն այս վարժության մեջ դրանք բաժանել է այսպես. Ma-nca so-lle-ci-ta, որպեսզի ձայնավորները կպնեն միմյանց, և բաղաձայնները «չանջատեն» ձայնավորների հոսքը վանկերի վերջում:

Մեկ այլ մասնագետ իր կողմից ավելացնում է. «Արիետայի ֆրազները պետք է երգել Ադաջիո (դանդաղ), և ուսանողը պետք է շունչ վերցնի միայն այն հատվածներում, որտեղ հանգստի նշան է դրված: Ամենաբարձր նոտաներին մոտենալիս պետք է փորձել բերանակոկորդային ապարատը պահել հնարավորինս անշարժ և հանգիստ, որպեսզի ձայնը շարունակի դրված մնալ շնչառության վրա»:

Առաջին վարժությունը կարող եք լսել և ինքնուրույն կատարել այստեղ՝ պատուհանի ձախ կողում Voice range-ը հարմարացնելով ձեր ձայնին:

Երաժշտության տեսություն. հիմունքներ 2

Շարունակում ենք սովորել կարդալ ու գրել «երաժշտերեն» ))))

Երբ երաժշտական «փաստաթուղթ» կամ «գիրք» ես վերցնում ձեռքդ, կարող ես տեսնել, որ առաջին տակտում կան տարօրինակ մասոնական խորհրդանիշներ ու թվեր:

 

wpid-20140409_173809-1.jpg

Մասոնական նշաններ ))

 Հիմա ծանոթանալու ենք էդ նշաններից ամենահանդիպողների հետ, որ հասկանանք, թե ինչն ինչոց ա 🙂

լ

Բանալիներ

 

2.1 բանալի

Բանալիներն են, որ մեզ հուշում են, թե ինչպես ենք նոտաները կարդալու: Մենք արդեն սովորել ենք նոտաները, բայց իրականում առանց բանալիների այդ նոտաներն ընթեռնելի չեն լինի մեզ համար: Այսինքն բանալիներն են, որ նոտաներին դարձնում են լիարժեք ընթեռնելի նոտաներ: Հիմա կհասկանանք, թե ինչպես է դա տեղի ունենում:

Ամենահանդիպող երկու բանալիներից առաջինը կոչվում է «սոլի բանալի»:

2.2 սոլի բանալիhistory

Սոլը մեզ ծանոթ նոտայի անունն է: Կոչում ենք «Սոլի» բանալի, որովհետև բանալին սկսվում է այն գծի վրա, որի վրա տեղադրված է սոլ նոտան (ներքևից երկրորդ հորիզոնական գիծը): Այսինքն, իրականում այս բանալին է, որ մեզ ասում է, որ այդ տողի վրայի գրված նոտան կարդում ենք «սոլ», և ըստ սոլի դիրքի էլ տողի վրա տեղադրվում են մյուս նոտաները: Սոլի բանալին ամենահաճախ հանդիպող բանալին է:

Ահա ինչպես ենք նկարում սոլի բանալին.

Մյուս ամենահաճախ հանդիպող բանալին բասի բանալին է:

Բասի բանալին նաև անվանում են ֆայի բանալի: Գուշակեք, թե ինչու 🙂 Ճիշտ ա, որովհետև բասի կամ ֆայի բանալին ցույց է տալիս, որ կոնկրետ տողի վրա գրվող նոտան ֆա նոտան է, և ըստ այդ նոտայի էլ գտնում ու կառուցում ենք մյուս նոտաները, ինչպես որ սոլի բանալու դեպքում:

ֆայի կամ բասի բանալի

Եվ եթե ուշադիր նայեք բասի բանալուն ու մտածեք, թե ինչու ենք դրան անվանում ֆայի բանալի, հեշտ կլինի հասկանալ, թե սա ինչ բանալի է:

9 birth of F clef

F-ի բանալին ժամանակի ընթացքում վեր է ածվել աբստրակտ F տառի:

 

ՀԱՆՁՆԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Առաջարկում եմ կամ համակարգչով, կամ էլ մատիտ ու տետրով փորձեք նկարել երաժշտական տողերը և սոլի ու բասի բանալիներ: Հետո կշարունակենք 🙂 Հետաքրքիր կլինի տեսնել, թե ում մոտ ինչպես է ստացվում, ուստի քաջալերում եմ կիսվեք ձեր գործերով մեզ հետ մեր ֆեյսբուքյան էջում 🙂

 

 

Երաժշտության տեսություն. հիմունքներ

Սոլֆեջո

Որոշ միջավայրերում, երբ ասում են սոլֆեջոո, ի նկատի են ունենում շատ գաղափարներ ու թեմաներ՝ կապված երաժշտության հետ: Այլ տարածքներում սոլֆեջոն ունի ավելի նեղ իմաստ, և «սոլֆեջոո» բառի փոխարեն կիրառում են «երաժշտության տեսություն» հասկացությունը որպես ավելի համպարփակ տերմին: Սոլֆեիոյի երկու սահմանում ըստ Merriam-Webster-ի, օրինակ.

1. Սոլ-ֆա վանկերի գործածումը երաժշտական գամմայի կամ մեղեդու նկատմամբ,
2. երգեցողական վարժություն հատկապես սոլ-ֆա վանկերի գործածմամբ:

Իմ բլոգում ես սոլֆեջոն կիրառում եմ լայն իմաստով, որպես հոմանիշ «երաժշտության տեսություն» հասկացությանը, և ոչ թե ըստ Ուեբսթերի սահմանումների: Չնայած նախընտրում եմ հենց «Երաժշտության տեսությու» հասկացությունը:

Սոլֆեջոն առարկա է, որը սովորում կամ պարապում են, ինչպես այլ առարկաներ, օրինակ մայրենի կամ օտար լեզու: Լեզվի նման, սոլֆեջոյի միջոցով էլ սովորում ենք ինչպես «գրել», այնպես էլ «խոսել» ու «լսել» երաժշտական իմաստով:

Երաժշտությունը լեզու է, որով մարդիկ շփվում են: Այդ լեզուն ունի նաև քերականություն: Սոլֆեջոն կամ երաժշտության տեսությունը հենց այդ լեզուն է: Ինչպես, ասենք, հայերենում, այնպես էլ երաժշտական լեզվում կա նախադասություն (պարզ ու բարդ), սկիզբ, վերջ, բազմակետ, բացականչական ու այլ նշաններ, շարահյուսություն: Այսօր կսկսենք սովորել «կարդալ» և «գրել» երաժշտության համամարդկային լեզվով <:)

Տողեր

Ինչպես այլ լեզուները, երգեցողական լեզուն էլ գրում ենք՝ օգտագործելով տողեր: Բայց երգեցողական տողերը հինգն են:

Գրում ենք ինչպես գծերի միջև, այնպես էլ դրանց վրա և դրանցից վեր ու վար: Անգամ կարող ենք ավելացնել լրացուցիչ գծիկներ որոշ նոտաների համար: Ահա տողերն ու որոշ նոտաներ.

նոտաներ

Տողերը հինգն են, ինչպես որ մեր ձեռքի ու ոտքի մատները: Կար ժամանակ, որ հենց ձեռքի մատներն էին օգտագործում խմբակային երգեցողությունը կազմակերպելու և վարելու համար:

Տողերն ու նոտաներն ամփոփված են տակտի մեջ: Տակտն ունի սկիզբ ու վերջ, որոնք գծում ենք ուղղահայաց գծիկով՝ իրար միացնելով բոլոր հինգ գծերը.

4 staff

Այդ երու ուղղահայաց գծերի միջև եղած հատվածն էլ հենց կոչում ենք տակտ: Երբ ավարտվում է մի տակտը, դրանից հետո միանգամից սկսվում է մյուսը: Յուրաքանչյուր տակտ մյուսից անջատված է միայն մի ուղղահայաց գծով, որն էլ ազդարարում է միաժամանակ առաջին տակտի վերջն ու երկրորդի սկիզբը: Տակտերը յուրօրինակ չափման միավորներ են, որոնք միասին կազմում են արտահայտություններ, նախադասություններ, պարբերություններ: Կարճ երաժշտական գործերն ունենում են քիչ տակտեր, երկարները՝ շատ:

Նոտաներ

Նախորդ պատկերներում արդեն տեսանք նոտաների օրինակներ: Երաժշտական լեզվի կոնտեքստում նոտաները կարելի է համեմատել տառերի հետ:

Նոտաները նշելու երկու հիմնական համակարգ կա: Եվրոպական շատ երկրներում (և մեզ մոտ) օգտագործում են դո-ռե-մի համակարգը, որտեղ նոտաներին տրվում են հետևյալ անունները.

Հիմնը լսելու համար՝ https://en.wikipedia.org/wiki/File:Johannes.Hymnus.ogg

adsfa

ադֆ

  1. Do
  2. Re,
  3. Mi,
  4. Fa,
  5. Sol,
  6. La,
  7. Si (նաև՝ Ti)

ադսֆ

ասդdfga

Եվ ահա նոտաները՝ տողերի վրա:

1 notes

Արդեն տեսանք, որ կա յոթ նոտա՝ դո, ռե, մի, ֆա, սոլ, լյա, սի: Բայց վերևում էլ տեսանք, որ տողերի վրա և դրանցից դուրս նոտաները շարունակվում են մինչև էհե՜յ եսիմ ուր… անգամ գծում ենք արհեստական գծիկներ ավելի բարձր (ու ավելի ցածր) նոտաները նշելու համար: Գծիկները թող չվախեցնեն: Դրանց և շատ բարձր ու ցածր նոտաներին կանրադառնանք հաջորդ գրառումներում:

Հենց որ հասնում ենք «սի» նոտային, ամեն ինչ սկսվում է նորից՝ «դո»-ից մինչև վերջին «սի»-ն ու նոր «դո»-ն: 

2 notes

Ուշադրություն դարձրեք նաև տակտերի վրա: Տվյալ դեպքում (ու հաճախ) չորս նոտաները միասին կազմում են մեկ տակտ:

Ութ նոտայից բաղկացած նոտաների խումբը, որը սկսվում ու ավարտվում է նույն նոտայով, կոչում են լադ: Այսինքն լադն ունի յոթ տարբեր և մեկ «վերարտադրվող» կամ «կրկնվող» նոտա (առաջին նոտան, որը նաև վերջում է դրվում).

Օկտավայի օրինակ՝ սկսվող ու վերջացող «դո» նոտայով:

Լադի օրինակ՝ սկսվող ու վերջացող «դո» նոտայով, որը պարունակում է յոթ նոտա (ութերորդն առաջինի «վերարտադրությունն է»):

ьздсфаф

ՀԱՆԳԻ՛ՍՏ,

ԱՌԱՆՑ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ 😉

Չշփոթվելու համար նորից ուղղակի հիշենք, որ ունենք յոթ նոտա: Դրանց անուններն անգիր անելուց հետո արդեն կարող ենք սկսել սովորել դրանք գրել:

Սկզբի համար կարելի է հիշել երեք «դո»-երի դիրքը տողերի համեմատությամբ.

3 dos

Մեջտեղի «դո»-ն երրորդ գծի վրա է դիրքավորված: Առաջին «դո»-ի համար գծում ենք փոքրիկ հորիզոնական գծիկ: Երրորդի համար՝ երկու գծիկ:

«Դո»-երից արդեն կարելի է կառուցել մյուս նոտաները, հերթականությամբ:

Իսկ հիմա, երբ գիտենք նոտաների անունները, կարող ենք նկարել տակտ ու նոտաներ, եկեք նոտաներին ավելի մոտիկից նայենք: Եթե ուշադիր էիք, արդեն տեսաք, որ նոտաները կարող են ունենալ պոչիկներ ու լինել «լիքը» (սևով ներկված), նաև լինել «դատարկ» (սև չներկած կամ թափանցիկ) ու անպոչ, ինչպես վերջին նկարում: Տարբերություններին կծանոթանանք ավելի ուշ, հաջորդ գրառումների ժամանակ:

Նոտագրության երկրորդ համակարգը, որն ավելի շատ է օգտագործվում ԱՄՆ-ում, չնայած նաև տարածված է Եվրոպայում (հատկապես Միացյալ Թագավորություններում), օգտագործում է լատիներեն այբուբենի առաջին յոթ տառերը, միշտ մեծատառ, որպես նոտաների անուններ:

  • C -Դո
  • D — ռե
  • E — մի
  • F — ֆա
  • G — սոլ
  • A — լյա
  • B — սի
5 latin letters
Երկու համակարգերն էլ գործածվում են, և պետք է ուղղակի անգիր անել անվանումները: Պետք է հիշել, որ «դո»-ին համապատասխանում է C-ն: Այսինքն նոտագրությունը ոչ թե սկսում ենք A տառով, այլ՝ C-ով: Երկրորդ՝ լատինական տառերով, համակարգը հիշելու համար կա մեկ այլ հետաքրքիր հնարք. տողերի միջև գրվող տառերը միասին ստեղծում են FACE բառը (բառացի «դեմք»): Ուստի կարելի է այդպես հիշել այդ նոտաները.

Տողամիջերի էս լատինատառ նոտաները լռիվ «դեմք» են ;)))

Իսկ տողերի վրայի նոտաներն էլ (EGBDF) կարելի է հիշել՝ անգիր անելով որոշ նախադասություններ, կամ անգամ ստեղծելով այդպիսիք: Ահա մի տարածված նախադասություն. Every Good Boy Does Fine (կամ խիստ բրիտանական օրինակ. Every Good Boy Deserves Fudge):
ադսֆա
ասդֆ

ԱՄՓՈՓԵՆՔ՝ ՀԻՇԵԼՈՎ.

affa

— Երաժշտությունը գրում են հորիզոնական հինգ գծերի օգնությամբ (դրանց վրա, միջև, վերևում ու ներքևում),

— Երաժշտական նոտաները գրվում են տակտերով, որոնք ստանում ենք հինգ հորիզոնական գծերն իրար երկու ուղղահայաց գծերով (սկզբից ու վերջից) միացնելով,
ադսֆֆ
— Երաժշտությունը գրում ու կարդում ենք նախ և առաջ նոտաների միջոցով, որոնք յոթն են՝ դո, ռե, մի, ֆա, սոլ, լյա, սի (կամ C, D, E, F, G, A, B),
դսֆադս
— Նոտաները կարելի է գրել և կարդալ ինչպես «դո-ռե-մի…» վանկերի, այնպես էլ լատիներեն այբուբենի տառերի միջոցով,
աֆդաս

— Ութ նոտայից բաղկացած խումբը, որը պարունակում է յոթ տարբեր ու մեկ «վերարտադրվող» նոտա, և սկսվում ու ավարտվում է միևնույն նոտայով (օր.՝ «դո»-ով կամ ցանկացած այլ նոտայով), կոչվում է «լադ»:

դսֆաֆ

Հ. Գ. Մի կողմից այն, ինչ կիսում եմ, սովորել եմ ինքս տարբեր աղբյուրներից (այդ թվում՝ ուսուցիչներից ու մասնագիտական դասագրքերից): Մյուս կողմից, խորհուրդ կտամ միշտ էլ փնտրել մասնագետի ուղղորդում՝ չբավարարվելով այսպիսի ներածական բնույթի նյութերով (որոնց նպատակն է «հավասարը՝ հավասարին» մեթոդով օգնել ծանոթներիս ու անծանոթներիս): Ուղղակի կարևոր եմ համարում նշել, որ ես ինքս էլ ուսանող եմ, ու ոչ թե պրոֆեսիոնալ ուսուցիչ:

«Ի՞նչ ա ասում, է՞». լսողություն

Գրազ եմ գալիս, որ մեզնից շատերին են հարցրել, կամ էլ մենք ենք հարցրել լսողության մասին, հիմնականում ռուսերեն տերմինով. «Իսկ/Բայց դու սլուխ ունե՞ս»:

Հատկապես լավ երաժշտի համար լսողությունը շատ կարևոր է:

ear

Ի՞ՆՉ Է ԼՍՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

ասդֆ

Dictionary.com-ը տալիս է տարբեր սահմանումներ, այդ թվում՝

1. Ունակություն կամ զգացողություն, որով ընկալվում է ձայնը,
2. Ձայնն ընկալելու գործողություն:

Վերցնենք երկրորդ պարզ սահմանումը, անգամ երաժշտության դեպքում: Կա մի կարևոր հարց. ԻՍԿ ԱՅՆ ԿԱՐՈ՞Ղ Է ԼԻՆԵԼ ՆԱև ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆ: Շատ ենք լսել, որ «սլուխ» կա՛մ ունենում ես, կա՛մ էլ չես ունենում: Եվ գուցե մեզնից ոմանք այն դժբախտներից են, ում «մահախոսականները» կարդացել են մեր ծանոթները, ազգականները, ընկերները կամ անգամ անծանոթները՝ արտասանելով «ԴՈՒ (ԷՍ ԷՐԵԽԵՆ) ՍԼՈՒԽ ՉՈՒՆԵՍ (ՉՈՒՆԻ)» նախադասությունը: Մեր հարցի կարճ պատասխանն է՝ ԱՅՈ՛, լսողությունը, պարզվում է, կարող է լինել ձեռքբերովի հմտություն, որը կարելի է զարգացնել ժամանակի ընթացքում:

Երաժշտության տեսության մեջ տարանջատում են լսողության երկու տեսակ՝ կատարյալ լսողություն (perfect կամ absolute pitch) և համեմատական լսողություն (relative pitch): Այժմ հակիրճ երկուսի մասին՝ հերթով, շարքով, կարգով:

ադֆա ադֆ

ԿԱՏԱՐՅԱԼ ԼՍՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

գաֆդա

Կատարյալ լսողության դեպքում մարդը կարողանում է միայն լսելով ճշգրիտ որոշել, թե ինչ նոտա են նվագում (ցանկացած նոտա): Ըստ մի աղբյուրի (որը նշվում է ավելի ուշ), երաժիշտների (ոչ թե ընդհանուր բնակչության) միայն հինգ տոկոսն ունի ֆենոմենալ կատարյալ լսողություն, երբ ցանկացած պահի մարդը կարող է հիշողությամբ ասել, թե ինչ նոտա է հնչում այսինչ երգի այնինչ հատվածում:

Հատկապես կատարյալ լսողության մասին ցայսօր էլ երբեմն ասում են, որ այն անհատի մոտ կամ լինում է, կամ չի լինում: Այլ կերպ՝ բնածին է:

Սակայն որոշ գիտնականներ ու երաժիշտներ էլ այն կարծիքի են, որ կատարյալ լսողությունը նույնպես կարող է լինել ձեռքբերովի հմտություն: Գուցե այն կատարելապես բոլորին հասանելի չլինի, ինչևէ երբեք չես իմանա՝ կարո՞ղ ես, թե՞ ոչ, մինչև որոշ ժամանակ չտրամադրես ու չփորձես սովորել և փորձել:

Հասանելի են նաև կրթական ռեսուրսներ (օր.՝ աուդիոգրքեր), որոնց միջոցով անհատը կարող է փորձել զարգացնել իր կատարյալ լսողությունը:

ֆդդսաֆ

ՀԱՄԵՄԱՏԱԿԱՆ ԼՍՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

 աֆդ ;լ աֆդ

Համեմատական լսողության դեպքում անհատն ի վիճակի է ընկալել երաժշտական ինտերվալները, գամմաները, եռահնչյունները, այսինքն՝ հնչյունները մեկը մյուսին համեմատել և այդպիսով միմյանցից տարբերակել: Գուցե մարդը չկարողանա զարգացնել կատարյալ լսողություն, ինչևէ համեմատական լսողությունը զարգացնելն ու օգտագործելը համեմատաբար ավելի հեշտ է, և այն ցանկացած երաժշտի կդարձնի ավելի պրոֆեսիոնալ, «ուժեղ» և անկախ:

ֆադֆ ա դլֆ

ՍԱ Ի՞ՆՉ ԿՏԱ

դաֆա աֆդ լ;

Պատկերացրու լսել ես մի նոր երգ ու սիրահարվել, ու ուզում ես անպայման նվագես այն ձեր սիրելի սիթարով կամ շեփորով 🙂 Լավ զարգացած լսողության դեպքում միանգամից կարող ես դա անել՝ հասկանալով, թե ինչ նոտաներ և ինտերվալներ են օգտագործված տվյալ երաժշտական գործի մեջ (անգամ ինչ ակորդներ):

Նույնիսկ եթե չես ցանկանում լինել պրոֆեսիոնալ երաժիշտ, բայց շատ ես սիրում երաժշտություն լսել, ապա համեմատական լսողությունը զարգացնելը հնարավորություն կտա ավելի լավ ունկընդրել ու հասկանալ երաժշտական գործերը՝ դառնալով ավելի գրագետ ու խորաթափանց, ինչն էլ ավելի շատ կօգնի հասկանալ ու գնահատել կոնկրետ երաժշտական գործը:

Լսողությունը զարգացնել կարող ես սկսել անգամ հենց հիմա: Եթե տանն ունես դաշնամուր կամ այլ երաժշտական գործիք (որը լարված է ու լավ վիճակում է գտնվում), ապա կարող ես ինքդ քեզ հետ պարապել: Բայց այսօր կարելի է նույնն անել անգամ սմարթֆոնի, այփեդի, լեփթոփի կամ էլ այլ համակարգչի միջոցով:

Օգտակար հղումների երկար ցանկ չեմ ներկայացնի: Ուղղակի կհուշեմ (եթե օրինակ ունես սմարթֆոն և մտքովդ չի անցել դա հօգուտ հոբբիիդ կամ մասնագիտությանդ օգտագործելու գաղափարը), որ ասենք  Play Store-ից ինքս ամենաշատը հավանում եմ

հետևյալ app-ը. Pitch  Improver

owl

Այս app-ը թույլ է տալիս զարգացնել ինչպես կատարյալ, այնպես էլ համեմատական լսողությունը: Օգտատերը կարող է աշխատել մեղեդիների, ինտերվալների, հնչյունների, ակորդների կամ դրանց պրոգրեսիաների հետ իր ընտրությամբ:

Լինի Play Store, Mobomarket, թե ինտերնետ, լսողությունը զարգացնելու հետ կապված որևէ հետաքրքիր app կամ վեբ կայք գտնելու համար պետք է ուղղակի փնտրել ear training բառերով:

 asdf afds

ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ

ՎԱՐԺՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

hkk

Ահա մի հետաքրքիր վարժություն, որը տալիս է Մայքլ Միլլերն իր “The Complete Idiot’s Guide to Music Theory” գրքում. վերցնում ենք կիսով չափ լցրած բաժակ և հարվածում դրան գդալի ծայրով: Պետք է փորձենք երգել բաժակի արտադրած հնչյունը, մի քանի վայրկյան լռությունից ու այն մտապահելուց: Երգելու ընթացքում նորից հարվածում ենք բաժակին և ստուգում՝ համընկնո՞ւմ է մեր արտադրած տոնը բաժակի արտադրած տոնի հետ: Եթե այո՝ ընտիր է: Եթե ոչ, փորձում ենք նորից, լինելով ավելի ուշադիր: Ընթացքում աշխատում ենք ավելի երկար դարձնել ընդմիջումները բաժակը հարվածելու և երգելու արանքում, որը նույնպես ավելի է զարգացնում մեր տոնային հիշողությունը: Կարող ենք բաժակի մեջ ջուր կամ այլ հեղուկ ավելացնել ու պակասեցնել, որպեսզի ստանանք տարբեր տոներ: Երբ առաջադիմենք, արդեն պետք է բաժակի արտադրած տոնը փորձենք գտնել երաժշտական գործիքի վրա:

Բաժակից զատ կարելի է նաև այլ սպասք ու ամեն ինչ օգտագործել հետագայում, տարբեր տեմբրներով տարբեր հնչյուններ ստանալու համար: Հեղինակը նաև առաջարկում է որևէ երգ լսելիս մի հնչյուն առանձնացնել այդ երգից, նույն ձևով այն մտապահել, երգել և ստուգել երգչի արտադրած հնչյունի հետ:

—- ——- —- —— ——- —— —— —— —

Իհարկե, լավ ՈՒՍՈՒՑԻՉԸ կամ մաեստրոն անփոխարինելի է: Եվ եթե սոլֆեջիո կամ երաժշտության տեսություն չգիտես, ապա ինքդ քեզ հետ պարապելը կլինի ավելի դժվար: Գոնե պետք է ճանաչես նոտաները, ինտերվալները և ակորդները:

Եվ ՀԻՇԻՐ, որ ցանկացած հմտության պես էլ, լսողությունը զարգացնելը ցանկության, ջանքի ու ժամանակի խնդիր է: Ինչքան կազմակերպված և ուշադիր լինես պարապմունքներիդ ընթացքում (որոնք պետք է պարբերական լինեն), այնքան ավելի արագ և կայուն ձևով կառաջադիմես:

Լսողության դեպքում հաստատ կարող ենք ասել. ՄԵԿ ԱԿԱՆՋԸ ԼԱՎ Է, ԻՍԿ ԵՐԿՈՒՍԸ՝ ավելի լավ 🙂 Հատկապես երբ երկրորդն ավելի պրոֆեսիոնալ ականջ է 🙂

Ցավոք, հայերեն լեզվով ռեսուրսները շատ քիչ են: Եթե գիտես հետաքրքիր աղբյուրներ, մե՛զ էլ ասա մեկնաբանությունների միջոցով: )))

Գործիքներ աղբից

Աղբից, զիբիլից, թափորներից պատրաստած

երաժշտական գործիքնե՞ր:

Ւ՞նչ հնչողություն կունենան: Լսեք ինքներդ.

Ինչպես ճիշտ շնչել ձայնը պաշտպանելու համար

Ճիշտ շնչառության դեպքում դու կարող ես որպես երգիչ լավագույն ձևով օգտագործել քո ունակությունները: Դա քեզ կօգնի ոչ միայն երգել, այլև հանգիստ լինել այն լարված պահերին, երբ ուշադրության կենտրոնում ես:

Քայլեր

1 Ազատ շնչել սովորելու գործում ամենակարևոր բանն է նկատել, թե ինչպես ես շնչում: Ինչքան ավելի շատ բան ես իմանում քո սովորությունների մասին, այնքան ավելի հեշտ կլինի լարվածությունը թողնել և հասնել շնչառության ազատ շրջանառման:
2 Նախ պետք է ուղիղ կանգնես, ոտքերդ մոտ 30 սմ. հեռու միմյանցից, ուսերդ էլ՝ հանգիստ:
 
3 Շունչ քաշիր այնպես, որ իրանդ լայնանա բոլոր ուղղություններով (ներքև դեպի աղիներդ, առաջ դեպի ստամոքս և կրծքավանդակդ, ետ դեպի մեջքի ներքևի հատվածը և կրծքավանդակը և վերև դեպի ուսեր [ինչևէ, զգույշ եղիր, որ ուսերդ վեր չբարձրացնես]):Ոչինչ տեղում չպահես, այսինքն մարմնին թույլ տուր անի այն, ինչ անում է: Շնչառությանդ թույլ տուր հպվի իրանիդ ամենաներքևի հատվածին, շնչիր այնքան խորը, ինչքան կարող ես: Երբ ավելի լավ կիրառես այս մեթոդը, մեջքդ և կողերդ շնչելիս ևս կբացվեն:
4 Առանց փորիդ մկանները սեղմելու պորտիդ շրջակայքը ներս տար դեպի մեջքդ: Երբ մատդ տեղադրում ես բերանիդ առջև, քո շնչառությունը պետք է տաք և զգացական լինի: Այն պետք է նաև լինի լուռ: Շնչելու ընթացքում ինչքան շատ աղմուկ է լինում, այնքան ավելի շատ լարվածություն կա:
5 Նկատիր շնչառությունդ ինչ էլ որ անես՝ երգելիս (կամ ցանկացած այլ գործիք նվագելիս), խոսելիս, վարժություններ անելիս կամ որևէ բան չանելիս:Ուշադրություն դարձրու, թե ինչ է տեղի ունենում շնչառության հետ, երբ տարբեր գործողություններ ես իրականացնում:
6 Շնչառական վարժություններ արա, որպեսզի մեծացնես դիաֆրագմայիդ նկատմամբ քո ունեցած հսկողությունը: Տոկունություն և ուժ ձեռք բերելու համար շունչ քաշիր չորս վայրկյան, պահիր չորս վայրկյան, հետո արտաշնչիր երկու վայրկյանում:Երբ կկարողանաս սա անել, փորձիր 6-6-6, հետո 8-8-8, մինչև 20-20-20 հասնելը, բայց քսանից ավել չանես:
7 Փորձիր չմտածել շնչառության մեջ վարպետանալու տեսանկյունից: Լավագույն մոտեցումը շարունակաբար ուսանող լինելն է:Այն պահին, երբ ենթադրում ես, թե վարպետացել ես ինչ-որ բանի մեջ, դադարում ես սովորել շարունակել:
8 Երբ երգում ես, պետք է այնպիսի զգացողություն ունենաս՝ իբր դիաֆրագմայիդ շրջակայքում կա գոտի (ոչ շունչ քաշելիս, այլ՝ արտաշնչելիս): Երգելիս ճիշտ շնչելն ամենակարևոր բանն է. դա նպաստում է, որ ձայնը լինի ազատ:

Խորհուրդներ.

  • Պարապիր խորը շնչելով և հնարավորինս երկար արտաշնչելով:

  • Փորձիր պարկել գետնին և շնչել: Սա կարող է նաև օգնել ավելի լավ երգել, քանի որ սա հանգստացնում է մկաններդ և մարմինդ:

  • Պատկերացրու, թե դիաֆրագմայիդ տարածքը փուչիկ է, որն ավելի է մեծանում, երբ օդը ներս է մտնում, և փոքրանում, երբ արտաշնչում ես:

  • Երբ արտաշնչում ես, պատկերացրու, թե վառած մոմ է դրված հենց դիմացդ, և պետք է խուսափես այն հանգցնել:

  • Ճիշտ շնչելու գործում կարևորը դիաֆրագմայիդ ճիշտ տեղը որոշելն է: Երբ երգում ես, դիաֆրագմադ պետք է միշտ լինի «հավասարակշռված» վիճակում:Երբ երգում ես, փորձիր ստամոքսդ ընդլայնել և ընդհանուր առմամբ երգել ստամոքսով, այլ ոչ թե կոկորդով:

    • Հենց հիմա խորը շունչ քաշիր և պահիր այն:

    • Մատներդ տեղադրիր կողերիդ մսալի մասի վրա, որտեղ որ դրանք միանում են մեկը մյուսին (եթե աղջիկ ես, ուրեմն կրծքալիդ հենց կենտրոնի ներքևում):

    • Արտաշնչելիս փորձիր այդ հատվածը պահել հավասարակշիռ և դուրս ցցված, բայց դրան մի սեղմիր: Սա խիստ բարդ բան է, և հավանաբար չի ստացվի առաջին մի քանի անգամը փորձելիս: Ինչևէ, դիաֆրագման այդ վիճակում պետք է լինի անընդհատ, երբ ձայն ես արտադրում: Սա երգեցողությունն ավելի է հեշտացնում:

  • Փորձիր չմտածել շնչառության մեջ վարպետանալու տեսանկյունից:

  • Երբ շունչ ես քաշում, պատկերացրու, թե դու վարդից հոտ ես քաշում:

Զգուշացումներ.

..

  • Եթե առանց ճիշտ շնչելու երգես, կարող ես վնաս հասցնել ձայնալարերիդ:

http://www.wikihow.com/Breathe-Correctly-to-Protect-Your-Singing-Voice 

Զ. կանացի երգեցողական ձայներ

Սոպրանո

Սոպրանոն ընդհանուր առմամբ մաքուր, լուսավոր և թափանցող է իր տոնով, և ունակ է, եթե ճիշտ կատարի, (ձայնը) հեռու «տանելու» առանց որևէ ուժի կամ ջանքի ցուցադրման:

Նրա ամենացածր ռեգիստրը հաճախ թույլ է և ոչ արդյունավետ, իսկ այդ նոտաներին սեղմելով վատ երգիչը հաճախ վնասում է իր ձայնը, և փչացնում է տոնի կայունությունը, որը երգելու գործում շատ ավելի մեծ կարևորություն ունի, քան ուժգնությունն ու աղմուկը:


Ցածր նոտաները, անգամ եթե ի սկզբանե թույլ են, կարող են վարժեցվել, որպեսզի իրենց վրա վերցնեն ձայնի աշխատանքի իրենց բաժինը, և ամեն տարի նրանց բնական զորությունը կաճի: Սոպրանոների մեծամասնությունը «կոտրվում է» հետևյալ նոտաների վրա.

6 սոպրանգո ա

և այլ, աշխատելու առումով ավելի բարդ նոտայի վրա.

6 սոպրանո բ

 կամ

սոպրանո գ

Ամենացածր նոտաները կազմում են (այսպես կոչված) «կրծքային» ռեգիստրը, միջինները, կոտրվածքների արանքներում՝ «ֆալսետո»-ն, իսկ վերևինները «գլխային» նոտաներն են: Ես կխոսեմ այս հաճախ օգտագործվող և հաճախակի սխալ կիրառվող բառերի մասին այս գրքում: Այժմ ուղղակի նշում եմ դրանք սոպրանոներին ցույց տալու համար այն, ինչը շատ երիտասարդ սիրողական երգչուհիները չգիտեն. նրանք ունեն այս «կոտրվածքները», «կրծքային», «ֆալսետո» և «գլխային» նոտաներ, ինչպես որ տղամարդ երգիչները:

Սոպրանոները հաճախ շատ ճկուն են, իսկ արագընթաց հնչյունների խումբը (passage), որոնք անգամ թեթև (light) մեցո-սոպրանոներից են մեծ ջանքեր պահանջում, նրանց հեշտ են տրվում: Հատկապես բարձր նոտաները հեշտությամբ արտաբերվում են ստակատոների տեսքով, ինչպես որ պիկոլո սրնգի (ֆլեյտայի) նոտաները, և արդյունքը այդպիսով, չնայած գեղեցիկ է և հաճելի, եթե խոհեմորեն գործածվի, որոգայթ է դառնում շատ երգիչների համար, ովքեր իրենց լսարանին զարմացնելու համար իրենց ձայների վերին մասն անարդար ձևով շատ են աշխատացնում. ավելի ցածր ռեգիստրները կայուն ձևով չաշխատացնելով ու չմարզելով՝ նրանք շատ արագորեն կհայտնաբերեն, որ իրենք թուլացրել են ամբողջ ձայնի զորությունը և բարակացրել դրա տոնը:

Բայց կան մաքուր սոպրանո տոնի շատ ձայներ, որոնք չունեն այս ճկունությունը. թող (ձայնի) ազնիվ տերերն իրենց մխիթարեն՝ հիշելով, որ լավ երգելն ըդհանրապես նույնչափ հաճելի է, որպես ձայնային մարմնամարզության ցուցադրություն: Դուք գուցե չեք կարողանա կատարել «Դինորա» գործը, կամ «Messiah» աշխատության «Rejoice Greatly» գործը, բայց կբացահայտեք, որ ձեզ համար թողնված բավականաչափ լավ գործեր կան այնպիսի երաժշտություններում, ինչպիսիք են «Dove Sono», «Deh vieni, non tardar», «Figaro»-ից, կամ «Jerusalem» (St. Paul»-ից):

Ավելին, գուցե ունենաք ավելի եզակի նվեր (մաքուր սոպրանոյի դեպքում), քան ճկունությունը. կարող է ունենաք ձայնի տոն, որն ունակ կլինի ընտիր արդյունքով կատարել վերամբարձ (desclamatory) երաժշտություն: Այս տեսակի երաժշտությունն ընդհանրապես համապատասխանեցվում է լայն դիապազոնով որոշ մեցո-սոպրանոների համար, և ավելի շատ պատկանում է այդ դասի ձայներին: Ինչևէ, երկարաշունչ (sustained) արտասանական երաժաշտությունը, իսկական սոպրանոյի կողմից լավ կատարվելու դեպքում, իր ոճում անզուգական է:

Մեցո-սոպրանո

 Մեցո-սոպրանոն գուցե կանացի ամենահաճախ հանդիպող ձայնն է, ինչևէ կատարելության հասցված մեցոն՝ ամենաեզակին: Այն ավելի հարուստ է և կլորավուն իր որակով, քան սոպրանոն, նաև՝ պակաս ճկուն և ավելի հարմարեցված սոստենուտո կամ վերամբարձ (declamatory) երգեցողության համար: Մեցո-սոպրանո ձայների այնքան տարատեսակներ կան, որ դժվար է գտնել որևէ նոտա, որի վրա «կոտրումը» կարելի է գտնել: Երբեմն այն գտնվում է նույն նոտաների վրա, որոնց վրա սոպրանոներինն է, երբեմն՝ կոնտրալտոյի, իսկ ընդհանուր առմամբ, գուցե, ավելի մոտ առաջինին: Որտեղ էլ այն լինի, խոհեմ ուսուցիչն արագորեն ցույց կտա, և ուսանողին կդնի դրա հետ ճիշտ ձևով վարվելու ճանապարհի վրա:


Ուսուցումը, և լավ ուսուցոմը, կարևոր է հատկապես այս դասի ձայների համար, քանզի դրանց բախտվոր տերերը սովորաբար անտեղյակ են իրենց ունեցած գանձի արժեքից, որն առկա է լավ մեցո-սոպրանոյի մոտ: Եվ եթե այն թեթև որակի է, նրանք իրենց սոպրանի (սոպրանոներ) են պատկերացնում, և ջանք են գործադրում ամենաբարձր ռեգիստրի վրա՝ փորձելով «ընդարձակել իրենց դիապազոնը», իսկ երբ սկզբում նրանց մոտ զարգանում են ցածր նոտաները, նրանք մտածում են, որ «փորձի հետ» նրանք կդառնան կոնտրալտի, և չափազանց շատ վարժանքների ու այդ խորը նոտաները ցուցադրել սիրելու պատճառով նրանք ենթարկվում են իրենց (ռեգիստրների միջև) կոտրվածքը մեծացնելու և ամբողջ ձայնի որակն անհուսալիորեն անհավասար դարձնելու վտանգին:


Այն (երաժշտությունը), որն ընկած է լավ մեցո-սոպրանոյի ոլորտում, վերջին տարիներին ներկայացվել է Գրիզիի (Grisi) և Տիետյենսի կողմից, որոնցից վերջինին կհիշեն որպես մաքուր տոն և հավասար որակ արտադրելու գործում ամեն մեցո-սոպրանոյի կատարյալ մոդել բոլոր նրանք, ովքեր երբևէ լսել են նրան:

singer

Մեցո-կոնտրալտո

Մեցո-կոնտրալտո անունն ամեն ինչ ասում է: Դա հազվադեպ հանդիպող ձայն չէ, և եթե խոհեմորեն  գործածվի, այն արդյունավետ ու օգտակար է: Ե՛վ դիապազոնով, և՛ որակով այն ընկած է կոնտրալտոյի և մեցո-սոպրանոյի միջև: Ավելի ծանր իր տոնով, պակաս հնչեղ, և պակաս ճկուն, քան մեցո-սոպրանոն, այն ինչևէ ավելի թեթև է, քան կոնտրալտոն:

Մաքուր կոնտրալտո ձայներն այնքան հազվադեպ են հանդիպում, որ շատ մեցո-կոնտրալտո երգչուհիներ հանդես են գալիս որպես կոնտրալտո երաժշտության կատարողներ, և հիմնական ուշադրություն դարձնելով իրենց ձայների ամենացածր ռեգիստրին, նրանք դառնում են բարձրորակ նմանակողներ, և իրականի տեղ անցնող փոխանորդ:

Այս ձայնի տերը պետք է ուղղորդվի լավ ուսուցչի խորհրդով առ ուղղություն, որով իր ձայնը պետք է վարժեցվի: Երբեմն ձայնի բնական որակը թույլ է տալիս մրցակցել մեցո-սոպրանոյի հետ, և ոչ կոնտրալտոյի, երբեմն էլ՝ հակառակը: Դա պետք է որոշվի կոմպետենտ խորհրդատուի կողմից ամեն անհատական դեպքի համար, և ուստի ես չեմ փորձի որևէ կանոն առաջադրել, բացի հաճախ կրկնվող խորհրդիցս. «Գնացեք մաեստրոյի մոտ, առաջնակարգ մաեստրոյի մոտ», մի կետ, որի մասին հետագայում ավելի շատ ասելիք ունեմ:

Այն, թե ինչքան անհնար է կանոններ գրել մեցո-կոնտրալտոյի համար ցույց է տրվում այն փաստի միջոցով, որ մի նշանավոր կենդանի «մեցո-կոնտրալտո» ուրախությամբ ընդունվեց մեր բեմի վրա որպես առաջատար կոնտրալտո, և ինչևէ սքանչելի ձևով հաջող է այնպիսի մի մասում, որը Ռոսինին գրել է ամենածաղկուն տեսակի մեցո-սոպրանոյի համար. «Il Barbiere»Ռոսինան:  

13 singerԿոնտրալտո

Իրական կոնտրալտո ձայնի որակն այնքան յուրահատուկ է, որ անհնար է այն շփոթել այլ ձայնի հետ, չնայած այլ ձայները կարելի է շփոթել կոնտրալտոյի հետ: Իհարկե, կան բացառիկ դեպքեր, երբ կոնտրալտոն և մեցո-կոնտրալտոն համատեղված են մի ձայնի մեջ. դիապազոնի ավելի ցածր մասը հարուստ է և մաքուր կոնտրալտոյի որակ ունի, միաժամանակ կոնտրալտոյի որոշ չափով սահմանափակ բարձր նոտաների փոխարեն հարուստ մեցո-կոնտրալտոյի դիապազոնի նոտաները կարող են զարգանալ ինքնուրույն: Եվ նման դեպքում զգույշ մարզումը կարողանա այս երկուսը փափկացնել միմյանց նկատմամբ, այնպես որ յուրօրինակ հմայք և մեծ օգտավետություն ունեցող ամբողջական ձայն ստեղծվի: Բայց նման դեպքերը, եթե ոչ հազվադեպ, հաստատապես բացառություն են և ոչ կանոն, և իրական կոնտրալտոյի խորը ու հզոր հնչեղություն ունեցող ձայնի տոնը համեմատաբար հազվադեպ է հանդիպում:

Ընդհանրապես տարօրինակ կոտրվածք կա այս ձայնի ցածր օկտավայի b (սի) և E(մի բեմոլ) նոտաների արանքում, և E(մի բեմոլ) ու E (մի) նոտաների միջև այն բարձր օկտավաներում, որոնք միջին կոնտրալտոյի դիապազոնի մեջ են մտնում: Այս դասի ձայներն ավելի լավ են հարմարեցված որոշ տեսակի բալլադների, հանդիսավոր արտասանումների, կամ էլ որոշ տեսակի հանգիստ և սահուն բնույթի երաժշտության, քան թե աշխույժ մեղեդիների ճարտար կատարման համար: Բայց նորից, բացառություն պետք է անել հօգուտ նրանց, ովքեր ունեն (պահանջվող) ֆիզիկական կարողությունները, ինչպես նաև արտիստիկ հմտությունները, որպեսզի նրանք սովորեն այնպիսի երաժշտություն, ինչպիսին է «Հուգենոտի» («Les Huguenots») Page-ը, «Շամիրամի» (“Semiramide”) Արզասը կամ «Մոխրոտը» («La Cenerentla»):

Անգլիացի միջին կոնտրալտոյի համար, ինչևէ, լավագույն ուսումնական նյութը լավ երգերն ու բալլադներն են, և, ամենակարևորը, օրատորիո երաժշտությունը:

Հ.Գ. նյութը թարգմանվել է Ֆրեդերիկ Քրոուեսթի «խոհրուրդներ երգիչներին» գրքից, որը գրվել է քսաներորդ դարի սկզբին, Մեծ Բրիտանիայում: Որոշ տեսական նյութեր, ուստի, կարող են որոշ չափով տարբերվել ժամանակակից երաժշտական միջավայրերում տարածված կամ հաստատված տարբեր կարծիքներից և մոտեցումներից: Կանացի ձայների դեպքում, մասնավորապես, ներկայումս շատ տարածված դասակարգման համաձայն առանձնացնում են չորս հիմնական տեսակ. սոպրանո, մեցո-սոպրանո, ալտո և կոնտրալտո: